قریه بابه جاغوری
بابه
در غزنه باستان ودر جاغوری زیبا قریه ای وجود دارد که نام آن بابه میباشد، بابه ازلحاظ طبیعت زیبا ومردم متواظح در جاغوری معروف است، قله های مرتفع آن چون : بلاقهنگر ودره های سرسبز وزیبای آن چون:تاک وتایلوم در زیبایی خود نظیر ندارد، گفته میشود که تغیرات فصلی از دره های تایلوم وتاک که مسیر عبور دریای سنگماشه (ارغنداب ) میباشد ویکی از گرم ترین منطقه در غزنی شمرده میشود تاارتفاعات بلاقهنگر که یکی ازبلند ترین نقات جاغوری میباشد نزدیک به دو ماه میباشد یعنی گفته میشود که گرم ترین وسرد ترین نقاط جاغوری هردو در قلمرو جغرافیایی بابه قرار گرفته است.
دره های تاک وتایلوم یکی از مهمترین محل توریستی در جاغوری شمرده میشود که همه ساله حدود 00003 توریست از ولسوالی های جاغوری ،مالستان، ناور، قره باغ،جغتو،ومرکز غزنی خصوصا در موسم بهار از این محل دیدن میکند، این دره ها یکی از غنی ترین مناطق جاغوری از لحاظ میوه میباشد ،توت که همه با آن آشنایی دارد د راواخرماه ثور در اینجا پخته میشود علاوه بران میوه های چون: زردالو، شفتالو،سیب،ناک،انجیر،آلو،آلو بخاره،انگور، به وفرت یافت میشود ،همچنان انار نیز در این مناطق حاصل داده است.
ارتفاعات بلاقهنگر وخامسنگ به نوبه خود یکی از بلندترین قله های جاغوری محسوب میشود ، قسمت های شمالی این سلسله کوه ها که متصل به چهل باغتو میباشد تا ماه سرطان توته های برف را نگهداری میکند ،کوه بلاقهنگر یکی از مهم ترین منبع آبی بابه محسوب میشود که سرسبزی بابه مدیون یخ بسته های ارتفاعات یاد شده میباشد.
وجه تسمیه بابه:
بابه برگرفته از نام شخص است طوری که کسی بنام بیو پدر دو طفل دوقلو بوده که دوقلو ها را بنابر یک اتفاقی که پیش میاید یکی را مسکه نام گذاری میکند دیگری رابابه ، بعد ازاینکه بابه بزرگ میشود بیو چون بسیارصاحب جایداد بوده سرزمین بابه فعلی را همرا ه قسمت از ولسوالی دایچوپان بنام تناچوب به پسر خود بابه میدهد.و نامگذاری بابه از نام مالک آن یعنی از نام یکی از دقولو های بیو بنام بابه گرفته شده است که قلمرو بابه بعد از حملات وشکنجه های عبدرالرحمن از وسعت قبلی آن به بابه فعلی محدود میشود.
موقعیت جغرافیایی:
بابه در 20 کلومیتری جنوب غرب جاغوری موقعیت داشته که از جانب شمال به چهل باغتو از جانب غرب با هیچه از جانب جنوب با ولایت زابل واز جانب شرق با پاتو ومسکه همسرحد میباشد تغیرات اقلیمی نظر به پست وبلندی های آن تآجب اور است از گرمترین نقطه آن که تاک تایلوم است تا سرد ترین نقطه ان که بنام بلاقهنگر وتاخم یاد میشود حدود دوماه تغیرات فصلی دیده میشود . در دره های زیبای تایلوم که عبورگاه رودخانه ارغنداب است میوه توت در اواخر ماه ثور پخته میشود حالانکه در سرد ترین نقطه آن که بلاقهنگر وتاخم است تا اواسط ماه سرطان توت کم کم رنگ ومزه میگیرد .
سلسله کوه های خاکریز ، بلاقهنگر ،خامسنگ ، گیرو وپایگاه (یخگ) دیوار خوبی را دراطراف بابه تشکیل داده اند .دشت های خشکک ،اواری،تاخم سفید سنگ ،گنبد وگیرو به زیبایی بابه افزوده اند
تقسیمات منطقه ای:
بابه از نگاه منطقوی به قریه های ذیل تقیسم شده اند:
1- ناوه که شامل قریه های خرد دیگر مانند :زردالو ،چال ،میته، قرلوخ،میرزالی، ناگو، ولیخان،شلبنگ وکته سنگ میباشد که حدود 190 فامیل دراین قریه زندگی میکنند
2-گیرو که شامل قریه های خرد دیگر مانند :میدان، حاجمراد، سیانهور، قول گرگ،کوشه، قولدرویش، صاحبداد ،سفید بلاق وچاکه میباشد که نزدیک 100 فامیل در اینجا زندگی میکند.
3- گنبد که شامل قریه های :ده ،سلامی،اولب آب بلنه چال و گردو میباشد نزدیک 140 فامیل اینجا زندگی میکنند .
4-شیخ چوغان که شامل شیخ چوغان وگردو میباشد حدود 45 فامیل را در خود جای داده اند
5-بلاقهنگر نیز شامل 40خانه میباشد که هم مرز باشیخ چوغان است که یکجا هردو بنام شیخ چوغان بلاقهنگر یاد میشود.
6-تاخم کویگگ: شامل: تاخم، کویگگ ،کته بید میباشد که حدود 80 فامیل در اینجا زندگی میکنند.
7-سفید سنگ شامل : رایرامه ،تاخم، سفید سنگ،لوطان، تولی خانه، قباق جای و دان گنداو میباشد که حدود 150 فامیل را بخود اختصاص داده اند.
8-مرغدولانه شامل قریه های مرغدولانه ،چاکه وجیجیگه میباشد که حدود 70خانه در اینجا زندگی میکند.
9-تایلوم شامل :تایلوم ،سبز سنگ ،زرگران، آهنگران،سرخجوی، تاخم وتاک میباشد که حدود 140فامیل در اینجا زندگی میکنند.
زراعت:
گندم ، جواری،جو ، لوبیا، نخود، کچالو، عدس،موشونگ، کلول، شخل،سبزیجات چون: پالگ،کاهو،بادنجان رومی، بامیه ،پیاز،گندنه،شفدر، ریشقه، نعنا، بادرنگ، خربوزه و تربوز از پیداوار مهم زراعتی در بابه شمرده میشود.
بادام ، چارمغز،انواع سیب ، انواع زردالو،شفتالو، انجیر،انواع انگور، توت، آلو،آلو بخاره و ناک از میوه های میباشد که به وفرت در بابه یافت میشود
وضعیت اجتماعی:
حدود 1000 فامیل در قلمرو جغرافیایی بابه زندگی دارد که حدود 800فامیل دیگر از این مردم مهاجر شده است از هزار فامیل موجود در بابه جمعیت تقریبی 9000نفر درین ساحه بمیان آمده است که اکسرامصروف کارگری , معمولا شغل دهقانی میباشند.
همانند دیگر مناطق جاغوری فقر اقتصادی مردم بابه را نیز رنج میدهد اکثرا در یک فامیل یک یا دو نفر کارگر است و بقیه مستهلک، 50 فیصد مردم زیر خط فقر زندگی میکند ، ارباب گرایی و پارتی بازی در این محدوده به اوج خود رسیده است دعوی وجنجال های حقوقی بستگی به نوع سال دارد اگر سال بارانی وترآبی باشد دعوی های حقوقی نیز زیاد است والا کم میباشد.
اجتماع به طبقات :روشنفکر ، روحانی ،ارباب وکارگر طبقه بندی شده است که اغلب طبقه روحانی وارباب در تقابل با روشنفکران قرار دارد روشنفکران که میخواهند یک تغیرات مثبت را بخواطیرپیشرفت وترقی متوازن با جامعه اففانی در منطقه پیاده کنند اغلب با مخالفت شدید جاه طلبان روحانی وارباب رو برو میشود. اونها با شعارهای دفاعی گونانگون ازقبیل کمونیستی که اصلن معنی کمونیست را هم نمیدانند و مسیحی در مقابل روشنفکران ایستادگی میکنند , طبقه کارگر خصوصاکارگران که بیرون افغانستان کار میکنند اکثرا طرفدار روشنفکران است گرچند گاهی شعار های کمونیستی ومسیحی طبقات مخالف گاهی اونها را نیز به دوراهی میکشاند .
وضعیت فرهنگی:
دراین اواخر بابه همگام باسایر مناطق جاغوری از نگاه فرهنگی رشد نسبتا خوبی داشته اند لیسه های ذکور ونسوان مرکز بابه ولیسه های مخطلط سروری برادران تایلوم و امام علی مرغدولانه مراکز مهم فرهنگی این دیار شمرده میشوند دانشجویان زیاد ازین لیسه ها فارغ وتقدیم جامعه شده اند انجمن ها ی فرهنگی وادبی دراین سرزمین فعال است ، از عمر انجمن های فرهنگی این منطقه حدود8 سال میگذرد که نتایج خوبی را به جا گذاشته اند انچه که امروز دانشجویان بابه را در صدر قرار داده اند همانا فعالیت انجمن های فرهنگی وادبی است که از مدت 8 سال بدینسو فعالیت دارند مراکز آموزیشی خصوصی چون : فرهنگستان وآکسفورد پشتوانه خوبی برای رشد شاگردان در این دیار شمرده میشود مرکز آموزشی فرهنگستان با سابقه 8ساله که دارد حدود 12 نفر آز دانشجویان بابه را به بورسیه های بیرون مرز معرفی کرده اند.
رسم ورواج های عروسی و ختم وخیرات ومهمانی ها ی مردم بابه با سایر مردم جاغوری فرق ندارد اکثرا یکسان است که متاسفانه همه با مصارف گزاف برگزار میشود .
